Een eigen plukplek voor boeketten uit de tuin
Wil je in de zomer bloemen uit eigen tuin in een vaas zetten? Met een kleine, goed geplande plukplek kies je zelf de kleuren en bloeitijden, zonder dat je hele borders kaalplukt.
Een snijbloementuin hoeft geen apart groot perceel te zijn: ook een zonnige strook of enkele ruime bakken kunnen bloemen opleveren om te plukken. De belangrijkste keuzes zijn hoeveel ruimte je hebt, wanneer je boeketten wilt maken en hoeveel tijd je aan zaaien en verzorgen wilt besteden. Met die wensen als uitgangspunt kun je soorten combineren, de plek voorbereiden en tijdens het seizoen bijhouden wat goed groeit.
Waar leg je een plukplek aan?
Zoek een plek waar de planten voldoende zon krijgen en waar je gemakkelijk bij kunt om te wieden, water te geven en bloemen te knippen. Veel snijbloemen groeien graag zonnig; de Royal Horticultural Society (RHS) adviseert bovendien een vruchtbare, onkruidarme bodem en beschutting tegen harde wind voor hoge bloemen. De RHS-adviezen voor snijbloemen noemen rijen als praktische indeling: je kunt planten zo makkelijker verzorgen en oogsten.
Een aparte strook voorkomt dat je steeds bloemen uit sierborders wegknipt. Heb je daarvoor geen ruimte, reserveer dan in bestaande borders een groep planten die geschikt is om te snijden. Denk ook aan de plek in huis: bloemen met lange stelen vragen om een vaas die daarbij past. Voor meer ideeën over bloemen in je interieur kun je bloemen en planten seizoensgebonden stylen.
Welke soorten passen bij jouw boeketten?
Kies niet alleen op kleur. Let ook op de hoogte, de verwachte bloeitijd, de hoeveelheid ruimte die een plant inneemt en of je elk jaar opnieuw wilt zaaien. Eenjarigen zoals zonnebloemen en cosmea groeien en bloeien in één seizoen; vaste planten keren terug, maar soorten die je uit zaad opkweekt bloeien niet altijd al in hun eerste jaar. Bloembollen kunnen het plukseizoen juist vroeg laten beginnen, aldus de RHS.
Een eenvoudige combinatie bestaat uit bloemen met verschillende vormen en aanvullend bladgroen. Zet hoge soorten zo neer dat ze andere planten niet onnodig beschaduwen en houd rekening met de volwassen breedte die op het label staat. Wil je ook iets voor insecten laten staan, reserveer dan enkele bloemen buiten je plukrijen. Natuurmonumenten licht toe dat inheemse planten goed aansluiten bij de bestuivers die van nature in Nederland voorkomen en geeft voorbeelden met uiteenlopende bloeitijden in zijn bloeikalender voor wilde bloemen.
Hoe begin je met zaaien en planten?
- Maak een kleine tekening. Noteer waar zon en schaduw vallen en waar je kunt lopen om te plukken. Plan voldoende ruimte tussen de planten, met de afstand die op het zaadzakje of label staat.
- Bereid de grond voor. Haal ongewenste planten weg en maak de grond los. Voeg niet automatisch mest toe: stem bodemverbetering af op de bodem en de behoeften van de gekozen soorten.
- Zaai of plant volgens de verpakking. De juiste periode en zaaidiepte verschillen per soort. Sommige eenjarigen kun je buiten zaaien; andere bloemen zaai je eerst binnen op. Gebruik de soortspecifieke aanwijzingen als leidraad.
- Geef jonge planten water en steun waar nodig. Houd de grond na het zaaien passend vochtig en controleer tijdens droge perioden of water geven nodig is. Hoge stelen kunnen steun nodig hebben, zeker op een winderige plek.
- Knip geregeld bloemen voor de vaas. Pluk op een moment dat de bloemen er goed uitzien en gebruik schoon, scherp gereedschap. Laat bloemen staan als je zaad wilt verzamelen of insecten voedsel wilt bieden.
Milieu Centraal noemt zelf bloemen zaaien of planten als alternatief voor gekochte bloemen en wijst erop dat de milieubelasting van bloemen onder meer samenhangt met teeltwijze en bestrijdingsmiddelen. Zelf kweken geeft je controle over wat je in je tuin gebruikt; kies daarom passende zaden en verzorg de planten zonder onnodige bestrijdingsmiddelen. De uitleg van Milieu Centraal over bloemen en milieu bespreekt ook bloemen uit eigen tuin.
Hoe zie je of de indeling werkt?
Houd tijdens het groeiseizoen kort bij welke soorten opkomen, wanneer ze bloeien en hoeveel bruikbare stelen ze geven. Zo ontdek je of er een periode zonder bloemen is, of planten te dicht op elkaar staan en welke soorten je volgend seizoen wilt verplaatsen of bijzaaien. Een bloeikalender op basis van de soorten op jouw plek maakt die evaluatie eenvoudiger.
Knip je bloemen, haal dan blad weg dat onder water zou komen en zet de stelen in een schone vaas met vers water. Milieu Centraal adviseert de stelen recht af te snijden met een scherp mes of snoeischaar. Zijn de bloemen uitgebloeid, dan kunnen bloemen uit een biologische eigen tuin volgens de organisatie bij het gft-afval of op de composthoop. Houd voor andere bloemen de lokale afvalinstructies aan.
Veelgestelde vragen
Kan ik snijbloemen ook in potten kweken?
Ja, je kunt ook in potten of bakken bloemen voor boeketten kweken. Kies wel een ruime pot met afwateringsgaten en soorten die passen bij de beschikbare zon en diepte. Potgrond droogt sneller uit dan vollegrond, dus controleer vaker of water nodig is. De uiteindelijke hoogte en plantafstand verschillen per soort; volg daarvoor de aanwijzingen op het zaadzakje of plantenlabel.
Welke bloemen zijn geschikt voor een eerste snijbloementuin?
Kies soorten waarvan de groeiomstandigheden bij je tuin passen en waarvan je de bloemen graag in een vaas zet. Eenjarigen zoals zonnebloem, cosmea en zinnia zijn voorbeelden die uit zaad kunnen worden gekweekt; vaste planten en bloembollen kunnen de selectie aanvullen. Kijk op de verpakking naar zaai- en planttijd, hoogte en bloeiperiode, want die verschillen per soort.
Hoe zorg ik dat er niet alles tegelijk bloeit?
Combineer soorten met verschillende bloeitijden en controleer de verwachte bloeiperiode op het zaadzakje of plantenlabel. Je kunt ook een deel van snelgroeiende eenjarigen later zaaien, als de soort dat toelaat. Zo spreid je de kans op bloemen over een langere periode, al blijven weer en groeiomstandigheden van invloed op het uiteindelijke moment.
In de rubriek Wonen met bloemen