Zo geef je afrikaantjes een goede start
Wil je deze vrolijke zomerbloeiers zelf opkweken? Je kunt afrikaantjes binnen voorzaaien voor een vroege start, of ze later rechtstreeks in de tuin zaaien.
In het najaar kun je alvast bedenken waar afrikaantjes volgend voorjaar kleur mogen brengen: in een border, pot of moestuin. De zaden zijn klein en de planten houden niet van vorst, dus het moment en de plek maken verschil. Met een zonnige standplaats, vochtige zaaigrond en een keuze tussen voorzaaien en direct zaaien kom je al een heel eind.
Welke plek en zaaimethode passen bij jouw tuin?
Afrikaantjes (Tagetes) zijn eenjarige zomerbloemen die warmte nodig hebben en gevoelig zijn voor vorst. Kies daarom een zonnige plek en wacht met buiten zaaien tot het voorjaar voldoende is opgewarmd. In potten kun je ze voorzaaien op een lichte plek binnenshuis; rechtstreeks zaaien is handig als je geen ruimte hebt voor zaailingen.
Bij binnen voorzaaien kun je eerder beginnen, maar je moet de jonge planten later laten wennen aan buitenomstandigheden. Volgens Gardeners’ World kan dat vanaf maart, met uitplanten na de IJsheiligen. Direct buiten zaaien doe je later, wanneer vorst niet meer wordt verwacht. Voor een tuin die op natuurlijke wijze wordt onderhouden, kun je de bloemen opnemen in een gevarieerde beplanting; lees ook over biologisch tuinieren.
Hoe zaai je afrikaantjes stap voor stap?
- Vul kleine potjes of een zaaibak met fijne, vochtige zaaigrond. Voor buiten zaaien maak je de grond los en haal je grote kluiten en onkruid weg.
- Leg de zaden op de grond en bedek ze met een dun laagje aarde. De zaaikalender van EcoTuinen geeft voor binnen zaaien ongeveer een halve centimeter diepte aan.
- Geef voorzichtig water, zodat de zaden niet wegspoelen. Houd de grond vochtig, maar niet kletsnat.
- Zet potjes binnen op een lichte plek. Als je rechtstreeks buiten zaait, markeer dan de plek zodat je de kiemplantjes kunt herkennen.
- Zaai je binnen voor, laat de jonge planten dan geleidelijk wennen aan buitenlucht en zon voordat je ze uitplant. Zet ze pas buiten als de kans op nachtvorst voorbij is.
Waaraan zie je dat het zaaien is gelukt?
Na het kiemen verschijnen eerst kleine kiemblaadjes. Houd de aarde rond de jonge plantjes licht vochtig en geef ze voldoende licht. Zaailingen die dicht op elkaar staan, kun je uitdunnen zodra ze hanteerbaar zijn, zodat de overblijvers ruimte krijgen. Bij buiten zaaien hangt de uiteindelijke afstand af van de soort; controleer de verpakking en volg de aangegeven plantafstand.
Als er na verloop van tijd niets opkomt, kijk dan eerst of de grond is uitgedroogd of juist langdurig nat bleef, en of de plek warm genoeg is. Zaai bij twijfel een klein deel opnieuw. Met een beschutte, zonnige standplaats en een zaaimoment zonder vorstgevaar kunnen afrikaantjes uitgroeien tot kleurige plekken in de tuin.
Veelgestelde vragen
Kun je afrikaantjes in een pot zaaien?
Ja. Gebruik een pot met drainagegaten en luchtige potgrond of zaaigrond. Zaai ondiep en houd de grond licht vochtig. Zet de pot op een zonnige, beschutte plek zodra de kans op nachtvorst voorbij is. Hoeveel planten erin passen, hangt af van de soort en de uiteindelijke plantgrootte; volg daarvoor de aanwijzingen op het zaadzakje.
Hoe lang duurt het voordat afrikaantjes kiemen?
De kiemduur hangt onder meer af van warmte en vocht. EcoTuinen vermeldt voor Tagetes patula bij een kiemtemperatuur vanaf 18 °C ongeveer vijf tot acht dagen. Dat is een richtwaarde, geen garantie: bij koelere omstandigheden of grond die uitdroogt kan het langer duren.
Kun je zelf zaad van afrikaantjes bewaren?
Ja. Laat enkele bloemen aan de plant volledig uitbloeien en drogen. Haal de zaden uit de droge bloemhoofdjes en bewaar ze droog en koel, bijvoorbeeld in een papieren envelop met de naam van de soort. Zaden van hybriden kunnen andere eigenschappen geven dan de moederplant, dus de kleur of vorm hoeft niet precies hetzelfde te zijn.
In de rubriek Tuinieren